ROTALAR

Bu bölümde Istanbul'dan Antalya'ya kadar olan, amatör yatçıların sıklıkla kullandığı rotaları ve uzaklıkları değerlendirdik.
Mesafeler deniz mili cinsindendir. Küsurlu büyüklükler kolay akılda kalması için yuvarlatılmıştır.
Hesaplar Oşinografi Dairesi Başkanlığı tarafından yayınlanan güncel haritalardan elde edilmiştir.

İki nokta arasındaki deniz mesafesi, arada herhangi bir kayalık, döküntü, burun veya ada olmaksızın kuş uçuşu olarak hesaplanmıştır. Ancak Trafik Düzeni, akıntı ve rüzgara bağlı yapılacak rota değişiklikleri tablolarda hesaba katılmamıştır. Örneğin Marmara Denizi'nde seyreden bir yelkenlinin, gemi trafiğine engel olmamak için yapacağı rota değişiklikleri tablolara yansıtılmamıştır.

Buradaki hesalaplamalar uzaklıklar hakkında kabaca bir fikir vermesi amacıyla oluşturulmuştur. Ancak yelkenli bir teknede rota oluşturmak yapmak iki nokta arasında düz bir çizgi çizip aradaki mesafeyi ölçmekten daha detaylı bir çalışmayı gerektirir.

Rota hesaplaması ve planlaması yapan her denizcinin güncel harita bilgilerinin ışığında, Çatışmayı Önleme gibi genel denizcilik kurallarına riayet etmesi gerekmektedir. Bunun yanında hava durumuve meteoroloji, akıntı ve rüzgar hızı gibi değişkenler farklı sonuçlara ulaşılmasına sebep olabilir.

ISTANBUL BOĞAZI ve MARMARA DENİZİ

İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'ndeki başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler

İstanbul Boğazı'ndaki hakim su üstü akıntısı kuzey-güney yönündedir. Boğaz içerisindeki seyirlerde hem bu akıntı hem de yoğun ticari su yolunun oluşturduğu yoğun trafik hesaba katılarak seyredilmelidir. Istanbul Boğaz'ında seyir ile ilgili daha detaylı bilgilere Demir Yerleri bölümünden ulaşılabilir.
Trilye Mudanya'dan çıkıp Istanbul'a seyreden yatlar, hakim rüzgarın kuzeyli olduğu havalarda, Boğaz'ın akıntısından daha az etkilenmek için, doğuya doğru kayıp Adalar'ın arkasına doğru seyretmesi uygundur.
Hem rüzgar, hem akıntı ve dalgalardan dolayı kuzeyli havalarda Bozburun açıklarında sert denizler beklenmelidir.
Kalamış'tan çıkış yapıp Adalar veya Pendik/İzmit rotasında, doğu istikametine seyredecek yelkenli yatların, Öreke taşının dışından dolaşmaları gerekmektedir. Aynı şekilde, Bostancı açığındaki Yıldız ve Dilek kayalıkları arasındaki işaretlere dikkat edilmesi gerekir.
Marmara'da seyredecek yatların İmralı Adası'na 3,5 M'den fazla yaklaşmamaları gerekmektedir.
Yeşilköy-Silivri arasındaki seyirlerde, Büyükçekmece ve Küçükçekmece Gölü kanalından gelen kuzeyli sert rüzgar sağanakları olabilir. Büyük Çekmece koyu açığında bu tip havalar sert deniz kaldırabilir.
Marmara Denizi hakim akıntısı, gemi rotasına paralel şekilde kuzeydoğu-güney batı doğrultusundadır. Marmara Adası altında etkisini kaybeder. Güneye inen yatların, Silivri-Mürefte kıyılarına paralel gitmesi akıntıyı kullanmak açısından avantajlıdır.
Gelibolu-Mürefte ve Tekirdağ doğrultusunda seyreden yatlar, Doğanaslan Bankı ve İnce Burun açığındaki sığlıklara dikkat etmeleri gerekmektedir.

KUZEY EGE

Kuzey Ege (Çanakkale-İzmir arası) başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler


Çanakkale Boğazı'nda akıntılar, aynı İstanbul Boğazı gibi kanal tabir edilen tam ortada standart ve sabittir. Orta hatta doğru çıkıntı yapan burunlarda (Nara Burnu ve Akıntı Burnu ve Kumburnu gibi) çok yüksek süratlere erişebilir. Lodosun uzun zaman ve kuvvetli estiği durumlarda, aynı İstanbul Boğazı'nda olduğu gibi kuzey-güney akıntısı terse dönebilir. Motorun kullanımından önceki dönemde, Marmara'ya çıkacak yelkenli gemiler ancak uygun lodos rüzgarı yakalayarak şiddetli akıntıyı yenmeye çalışırlarmış.
Çanakkale-Bozcaada arasında hakim su üstü akıntısı kuzey-güney yönündedir. Hem Boğaz'da hem boğazın çıkışında aşağı inen yatlara büyük katkısı olur, ancak tersine seyirler kara hızının (SOG) önemli ölçüde azalmasına sebep olur.
Aşağıdan yukarı çıkan yatlar, Babakale-Bozcaada arasında poyrazın hakim olduğu havalarda, kıyıya yakın seyretmeleri hem Boğaz akıntısını yenmeleri hem de açıkdenizde kabalaşan dalgalardan uzak kalmak açısından anlamlıdır. Ancak Geyikli kuzeyinde Çimento Fabrikası açığında ve Kum Burnu sığlıklarına dikkat etmek gerekir.
Bu haritada en kısa mesafe bölge içinde yapılacak seyirler için düşünülmüştür. Ancak güney-kuzey yada tersi bir transferi yapan yatlar, örneğin Çeşme-Bozcaada etabı sırasında, hava koşulları uygunsa Midilli'yi içerde bırakmak suretiyle rotada 20-30 millik bir tasarruf sağlamış olurlar.
Kuzeyli rüzgarların hakim olduğu seferlerde, aşağıdan yukarı çıkarken genel eğilim, Midilli'yi iskelde bırakacak şekilde hareket etmektir. Bu seferlerde aşağıdan yukarı seyrederken Çandarlı Körfezi'nin Karaburun ve Çeşme yarımadası kuzeyinde kaba dalga yaratabileceği akılda tutulmalıdır. Keza Müsellim Kanalı'nda, her iki kıyıya eşit mesafede bulunan işaretsiz Müsellim taşı tehlike yaratır.

GÜNEY EGE

Güney Ege (Çeşme-Bodrum arası) başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler

Çeşme-Bodrum ve civarı transit geçişinde yatlar, havanın durumuna göre Samos adasını içerde bırakabilirler. Ancak havanın kuzeyli olduğu seyirlerde, Fourni kanalının ağır deniz yapacağı akılda tutulmalıdır. Yukarıdaki tabloda hesaplar, Dar Boğaz üzerinden yapılan rotalara göre tutulmuştur.
Batılı hakim meltemin şiddetli olduğu durumlarda, Kuşadası Körfezi içi, kaba dalga ve çırpıntı yapabilir. Samos Adası'na yakın geçmek uygun olabilir.
Didim-Kuşadası rotasında seyreden yatlar, At Burgazı tabir edilen, Menderes Nehri'nin çok açıklara kadar taşıdığı alüvyonlar ile iyice sığılaşmış deltadaki işaretsiz geniş bölgede çok dikkatli olmaları gerekmektedir.

GÖKOVA KÖRFEZİ

Gökova Körfezi başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler

Yaz dönemimde hakim rüzgarların, özellikle öğleden sonra ve akşamüstü batılı estiği akılda tutulmalı ve rota planlamaları ve hesapları buna göre yapılamalıdır. Çatı ile Yedi Adalar ve doğusuna rota tutacak yatların, Göllübük burnu (Karamuk Kayalığı) ve Koyun burnu açığındaki sığlık çakarlarına dikkat etmeleri uygundur.
Knidos'tan Bodrum yönüne seyreden yatların, kuzeyli havalarda önce Kos'a doğru yükselmesi, kaba denizleri aşmada yararlıdır.

HİSARÖNÜ KÖRFEZİ

Hisarönü Körfezi (Simi Adası dahil) başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler

Marmaris-Knidos rotasında seyreden su kesimi 2,5 m'den az olan yatların, Simi'yi dışarıda bırakarak seyredip, analimanın hemen açığındaki Nimos adasını kanalından geçmeyi tercih ederler. Kuzeyden inen yelkenli yatlar, aynı rotada Simi'yi iskelede bırakarak akıntıdan yararlanmayı tercih edebilirler.
Bozburun Limanı'na girişte Kızıl Ada kanalı'ndan (Ada Boğazı) geçmek yolu kısaltmakla beraber, ancak 2,5 mt'den az su kesimi olan yatların gündüz, derinliği kollayarak yapmaları tavsiye edilir.
Söğüt ve Bozburun'dan Datça veya Kuzey-Kuzeydoğu limanlarına rota tutacak yatların, Atabol Burnu açığında Atabol sığlık çakarına dikkat etmeleri gerekir.

BATI AKDENİZ-I (MARMARİS-FETHİYE-RODOS ARASI)

Batı Akdeniz Bölgesi-I (Marmaris-Rodos-Fethiye arası) başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler

Marmaris-Ekincik arası seyreden yatlar, transit geçişlerini Yılan Adası içinden olacak şekilde yapabilirler. Ancak askeri bölge olan Aksaz koyu içine girmek ve demirlemek yasaktır.

BATI AKDENİZ-II (KALKAN-ANTALYA ARASI)

Batı Akdeniz Bölgesi-II (Kalkan-Antalya arası) başlıca limanlar ve demiryerleri ile mesafeler

Kalkan-Kaş ve Fethiye arası seyirlerde, Yedi Burunlar olarak bilinen sahil şeridi hakim batılı rüzgarların kuvvetli estiği günlerde kaba dalga kaldırır. Özellikle batıya doğru olan seferlerde dikkate alınması uygundur.